Pročitaj mi članak„Nije teško uništiti državu, teško je postaviti na čvrste noge.“ (Pindar, oko 522-443, starogrčki pjesnik)
„Suverenost je sposobnost države da se ne
pokorava nikome osim zakonu prirode.“
(Hugo Grocijus, 1583-1645, holandski
filozof, pravnik, pisac i diplomata)
„Vlasti moćnih država se ponašaju kao
gangsteri, a slabih kao prostitutke.“
(Stenli Kjubrik, 1928-1999, američki
filmski reditelj, scenarista i fotograf)
Na graničnom prelazu Batrovci, između Srbije i Hrvatske, srpske
vlasti su, 5.februara 2026.godine, uhapsile Albanca Mitehata
Ljožanija (Mitehat Llozhani), sa Kosova i Metohije. Prema saopštenju
MUP-a Srbije, on je osumnjičen da je, 1998. i 1999.godine, kao pripadnik
tzv. OVK, počinio ratne zločine na KiM, odnosno učestvovao u
terorističkim napadima na pripadnike MUP-a Srbije i Vojske SRJ, te
da je „kao član grupe kojom je komandovao Ramuš Haradinaj učestvovao u
otmici i masakru policajaca“.
Ljožani je, uz krivičnu prijavu, priveden Tužilaštvu za ratne zločine,
a od strane vanraspravnog vijeća Višeg suda u Beogradu – Odjeljenja za
ratne zločine određen mu je jednomjesečni pritvor.
Mediji su prenijeli da Evropska komisija (EK) smatra da hapšenje i
krivično gonjenje državljanina Kosova od strane srpskih vlasti
predstavlja još jedno kršenje obaveza Srbije prema Sporazumu o
pravosuđu, iz 2015.godine.
Kako je prenio „Radio Slobodna Evropa“ (RSE), portparol EK je kazao:
„Prema Sporazumu o dijalogu i pravosuđu iz 2015.godine, Srbija se
obavezala da neće pokretati krivične istrage i krivično gonjenje za
zločine navodno počinjene na Kosovu, osim ako to ne zatraže kosovske
vlasti. Nadležnost nad navodima o ratnim zločinima i drugim teškim
krivičnim djelima je na kosovskim institucijama. Pozivamo Srbiju da
poštuje svoje obaveze…Takođe, pozivamo Srbiju da aktivno podstiče
povratak sudija, tužilaca i pravosudnog osoblja kosovskih Srba u
pravosudne institucije Kosova.“
I u Izvještaju EK o napretku Srbije za 2015.godinu, navedeno je:
„Dogovoreno je da će svi sudski postupci na teritoriji Kosova biti u
nadležnosti kosovskih institucija, uključujući i slučajeve koji se
odnose na srpsku zajednicu.“
Znači, stav EK jeste da Srbija nema jurisdikciju nad građanima Kosova,
te da su se Vučićeve vlasti obavezale da pravosudni organi Srbije
neće imati nadležnost nad građanima Kosova i vezi sa djelima
počinjenim na teritoriji Kosova. Drugim riječima, EK tumači da je,
prema Sporazumu iz 2015.godine, dogovoreno da krivično gonjenje za
zločine počinjene na teritoriji Kosova bude u nadležnosti kosovskih
pravosudnih organa.
I ovo potvrđuje da EU nije nikakav nepristrasni posrednik između
Srbije i lažne države Republika e Kosovës (u daljem tekstu: EK), već
neprikriveni otvoreni zastupnik interesa te lažne države.
Pregovarački proces u okviru EU je zamišljen i dosledno se, uz
saglasnost Vučića, sprovodi da dovede do potpunog, međunarodno
ugovornog, priznanja nezavisnosti RK.
Interesantno je da navode portparola EK nije demantovao niko iz samog
vrha Vučićeve vlasti, već direktor Kancelarije za KiM Petar
Petković:
„Portparol Evropske komisije se pozvao na odredbe koje uopšte ne
postoje ni u Sporazumu o pravosuđu iz 2015.godine, ni u Zaključcima EU
posrednika iz 2016.godine. To je potpuno netačna i izmišljena tvrdnja.
Srbija ima ustavnu i zakonsku obavezu da procesuira ratne zločine bez
obzira gde su počinjeni i to je naša dužnost prema žrtvama i pravdi.“
Podsjetimo se na hronologiju događaja.
Dana 9.februara 2015.godine, predsjednik Vlade Republike Srbije
Aleksandar Vučić i „premijer Kosova“ Isa Mustafa potpisali su
Briselski sporazum o pravosuđu, odnosno o integraciji srpskih sudija i
tužilaca sa sjevera Kosova i Metohije u „pravni sistem Kosova“.
Interesantno je da tekst ovog Sporazuma nije objavljen u EU
publikacijama, niti u Srbiji, tako da ga sve strane mogu tumačiti prema
svojim interesima.
Prema informacijama koje su procurile u javnost, u prvoj tački
Sporazuma o pravosuđu navodi se da će se na pravosudne institucije na
Kosovu primjenjivati kosovski zakoni, u skladu sa Prvim (briselskim)
sporazumom o normalizaciji odnosa Beograda i Prištine, koji su, pod
pokroviteljstvom EU, u Briselu 19.aprila 2013.godine, potpisali
tadašnji predsjednik Vlade Republike Srbije Ivica Dačić i „premijer
Kosova“ Hašim Tači. Aleksandar Vučić je tada formalno bio
potpredsjednik Vlade, ali faktički je bio premijer, jer je imao daleko
najveću političku moć.
U tački 10. (Prvog) briselskog sporazuma piše:
„Sudske vlasti biće integrisane i funkcionisaće u okviru pravnog
sistema Kosova.“
Posledično, srpske sudije, tužioci, administrativno osoblje na
sjevernom Kosovu je inkorporirano u kosovski pravosudni sistem. Od
tada svi sudovi i tužilaštva na KiM funkcionišu u pravnom sistemu
lažne države RK. Srpske sudije i tužioci izabrani su po njenim
zakonima te „države“.
Integrisanje (40) srpskih sudija i (13) tužilaca u „kosovski pravosudni
sistem“, izvršeno je polaganjem „statusno neutralne“ zakletve pred
tadašnjim „predsjednikom Kosova“ ratnim zločincem Hašimom
Tačijem. Nakon polaganja zakletve, Tači je čestitao sudijama i
tužiocima riječima:
„Pozdravljam vašu spremnost da se integrišete u kosovsko pravosuđe i
da radite u skladu sa kosovskim zakonodavstvom“?!
Sporazum o pravosuđu je počeo da se primjenjuje 17.oktobra 2017.godine.
Proizilazi da je, po ovom Sporazumu, priznata jurisdikcija
(nadležnost) institucija lažne države RK na teritoriji KiM. To
predstavlja prenos suvereniteta Srbije na lažnu državu RK, odnosno
faktičko je priznanje RK. Prenošenje sudske funkcije na drugu državu
jeste odricanje od suvereniteta, jer je sudska vlast obilježje
suvereniteta države.
Srpske pravosudne vlasti izgubile su kontrolu nad sudskim postupcima
na teritoriji Kosova i Metohije, a odluke sudova u Srbiji se više ne
sprovode na toj teritoriji.
Jasno je da se Vučić i njegova kamarila nijesu mogli izričito (pismeno)
obavezati da pravosudni organi Srbije neće procesuirati počinioce za
zločine na Kosovu i Metohiji, jer bi time prekršili više odredbi
Ustava i Krivičnog zakonika (KZ), kao i međunarodnih konvencija koje je
Srbija ratifikovala. Međutim, na osnovu dosadašnjeg postepenog
priznavanja suvereniteta RK, opravdano sumnjamo da su Vučić i njegovi
doglavnici dali usmeni pristanak na tumačenje Sporazuma koje je
saopštio portparol EK.
Na ovaj način, još jedanput, povrijedili su preambulu i više odredbi
Ustava o AP Kosovu i Metohiji kao sastavnom dijelu Srbije. Povrijeđen
je i princip vladavine prava koji se, između ostalog, ostvaruje i
„povinovanjem vlasti Ustavu i zakonu“ (član 3 stav 2 Ustava).
Prema teritorijalnom principu važenja krivičnog zakonodavstva,
„Krivično zakonodavstvo Republike Srbije važi za svakog ko na njenoj
teritoriji učini krivično djelo.“ (član 6 stav 1 KZ).
Takođe, prema članu 104 stav 1 ranijeg Krivičnog zakona SRJ, koji je bio
na snazi 1998. i 1999.godine, „jugoslovensko krivično zakonodavstvo
važi za svakog ko na teritoriji SRJ učini krivično djelo“.
Krivično gonjenje ratnih zločina je i međunarodna obaveza, odnosno
pravo države da procesuira osumnjičene za izvršenje ratnih zločina,
bez obzira na kojoj teritoriji su izvršena i čiji su izvršioci
državljani (univerzalna jurisdikcija). Države su dužne da krivično
gone osobe osumnjičene za teška kršenja (grave breaches) međunarodnog
humanitarnog prava, normiranog Ženevskim konvencijama.
Drugim riječima, univerzalni princip (univerzalna jurisdikcija)
važenja krivičnog zakonodavstva podrazumijeva nadležnost domaćih
sudova da sude licima osumnjičenim i za ratne zločine počinjene u
inostranstvu, iako ni osumnjičeni ni žrtva nijesu državljani zemlje u
kojoj se sud nalazi.
I pasivni personalni princip važenja krivičnog zakonodavstva
omogućava da se sudi osumnjičenom i za ratne zločine kada je žrtva
krivičnog djela državljanin te zemlje.
U prilog osnovanoj sumnji da će i hapšenje Ljožanija biti samo
predstava za javnost i da neće biti osuđen, podsjećamo na Odluku Višeg
suda u Kraljevu (26.juna 2023.godine), kojom je pustio je da se brane sa
slobode trojicu „kosovskih policajaca“, uhapšenih 14.juna te godine, na
teritoriji centralne Srbije. Prema saopštenju MUP-a Srbije,
„policajci“ su u trenutku hapšenja od strane specijalne
antiterorističke jedinice, bili „pod punom ratnom opremom,
naoružani automatskim puškama, municijom, mapama i GPS uređajima“.
Vanpretresno vijeće Suda je potvrdilo optužnicu. Međutim, isto vijeće
je, očito pod neustavnim i nezakonitim pritiskom Vučića, donijelo
rešenje kojim je „kosovskim policajcima“ ukinut pritvor, iako za takvu
odluku nijesu postojali zakonski uslovi. I sudijama je, naravno, bilo
jasno da oni više nikada neće biti dostupni tome Sudu.
Vučić je tada, u obraćanju javnosti, priznao da se suočava sa posrednim
i neposrednim prijetnjama sa Zapada ako se „bezuslovno ne puste iz
pritvora tri kosovska policajca koji su uhapšeni na teritoriji
centralne Srbije“.
„Njihovo hapšenje i stalni pritvor pod lažnim optužbama (?!)
pogoršali su ionako napetu situaciju“, rekao je tada Metju Miler,
portparol Stejt departmenta.
Nakon toga je, protivustavno i protivzakonito, preporučio (čitaj:
naredio) bezuslovno oslobađanje „policajaca“, čime je počinio
krivično djelo „Ometanje pravde“, iz člana 336b KZ-a.
Dana 13.septembra 2024.godine, Vučić se obratio javnosti povodom
katastrofalne situacije za Srbe na KiM. Najavio je, između ostalog, da
će biti „uspostavljeno posebno Tužilaštvo za procesuiranje krivičnih
dela protiv građana Srbije na prostoru Kosova i Metohije…“
To nije sprovedeno do dana današnjeg?!
Još jednom ponavljam da je Vučić, kao premijer i predsjednik Republike
Srbije, svojim neustavnim i nezakonitim postupanjem, počinio najmanje
dva teška krivična djela propisana KZ-om Srbije i to: „Priznavanje
kapitulacije ili okupacije“ (član 306) i „Ugrožavanje teritorijalne
cjeline“ (član 307).
S vjerom u Boga, srpsko – ruske Svetitelje i Svetu Rusiju!
Milan Gajović, Podgorica
