Oštre kritike na račun Aleksandra Vučića zbog načina na koji su kineski investitori dobili široka prava u Boru i okolini Zaječara sada poprimaju još veći značaj. Prema navodima koji kruže javnošću, pored Preševa, Bujanovca i Medveđe, Vučić je „prodao“ i Bor i Zaječar, dajući kineskim kompanijama ovlašćenja koja običan srpski građanin nikada neće imati.

Kritičari ističu da kineski investitori u Boru imaju većinsko vlasništvo nad bakarnim i zlatnim rudama, pravo da masovno kupuju i oduzimaju zemlju kroz institut „javnog interesa“, kao i mogućnost da dovode hiljade svojih radnika na koje se ne primenjuju svi srpski zakoni.

Posebno se navodi da srpske inspekcije teško ili uopšte ne mogu da uđu na lokacije kojima upravljaju Kinezi, kao i da se poslovi odvijaju po tajnim ugovorima koje javnost nema pravo da vidi.

Dalje se tvrdi da kineski investitori imaju pravo da šire rudnike i planiraju raseljavanje sela, čime dobijaju status koji je gotovo eksteritorijalan. Ovakva situacija, prema mišljenju kritičara, nije partnerstvo, već čista predaja suvereniteta zarad novca i političke podrške koju režim dobija od Pekinga.

Ove optužbe dolaze u trenutku kada vlasti neprestano ističu da je saradnja sa Kinom od strateškog značaja za Srbiju i da donosi radna mesta i razvoj. Međutim, deo javnosti i analitičara smatra da cena te saradnje postaje previsoka – gubitak kontrole nad prirodnim resursima, ograničenje domaćeg zakonodavstva i stvaranje zona u kojima važe pravila koja nisu dostupna običnim građanima.

Slučaj Bora i Zaječara sve češće se pominje kao simbol dubljeg problema: koliko je Srbija zaista suverena u odlučivanju o svojim resursima, a koliko je postala zavisna od stranih investitora koji dobijaju privilegije neprimerene demokratiji i pravnoj državi. Dok zvaničnici govore o „strateškom partnerstvu“, kritičari vide u tome prodaju nacionalnih interesa za kratkoročnu političku korist.

Ukoliko se ovi navodi ne demantuju konkretnim i transparentnim podacima, pitanje prava kineskih kompanija u istočnoj Srbiji ostaće jedna od najozbiljnijih tema u javnoj raspravi o suverenitetu i ekonomskoj politici zemlje. Zagađenje je posebna priča.

(Srbin info)