Pročitaj mi članakSaopštenje pokreta „Otadžbina“ iz Kosovske Mitrovice uzburkalo je javnost! UNESKO navodno sprema da skine Petrovu crkvu sa liste zaštićenih spomenika – razlog je izgradnja vladičanskog dvora u blizini svetinje. Da li je ovo samo početak? Da li se SPC povlači sa Kosova i Metohije? Da li je ugroženo celokupno srpsko duhovno nasleđe?
– Iz sedišta UNESKO-a se čuje da će Petrovu crkvu kod Novog Pazara da skine sa svoje liste zaštićenih spomenika, razlog je taj što sadašnji mitropolit raško-prizrenski u neposrednoj blizini crkve gradi vladičanski dvor. Nije li možda i to signal da će mitropolit da se iseli iz južne srpske pokrajine, stoji u saopštenju Narodnog pokreta Srba sa Kosova i Metohije „Otadžbina”. U ovom saopštenju se dalje i navodi:
– Posle izjave mitropolita raško-prizrenskog i kosovsko-metohijskog Teodosija da južnu pokrajinu niko ne može da nam uzme ako je mi sami ne damo u logičkom smislu se postavlja pitanje da li je u ovom političkom stavu uvaženi crkveni velikodostojnik pronašao i samog sebe.
Mitropolit raško-prizrenski Teodosije zamonašio se u manastiru Crna Reka čiji je tada iguman bio blaženopočivši potonji vladika raško-prizrenski Artemije. Vredno je istaći da je tadašnji raško-prizrenski vladika bio patrijarh Pavle kasniji patrijarh srpski. Odlaskom na čelo eparhije raško-prizrenske vladika Artemije je za sobom iz manastira Crne Reke povukao i monaha Teodosija postavljajući ga za igumana manastira Dečani. Opet uz svesrdno zalaganje blaženopočivšeg vladike Artemija sada već iguman Teodosije postaje vikarni episkop hvostansko-lipljanske episkopije.
U vremenu kada je krenula žestoka medijska haranga protiv vladike Artemija duhovnog oca sadašnjeg mitropolita raško-prizrenskog on nije stao na njegovu stranu. Čak naprotiv, sa protojerej stavroforom ocem Milijom Arsovićem bio je temelj negativne kampanje protiv vladike Artemija. Pozadina napada na vladiku Artemija bila je njegovo odbijanje da u manastiru Dečane primi ondašnjeg potpredsednika SAD Džozefa Bajdena kao i njegove opravdane kritike na račun Borisa Tadića zbog tzv. Borkovih dogovora sa Editom Tahiri kao i dovođenja EULEKS-a na Kosovo i Metohiju. Sukob se završio smenom vladike Artemija i njegovim procesuiranjem kod suda zbog navodnih finansijskih zloupotreba gde je posle dugih godina sudskog procesa oslobođen svih nepravednih optužbi.
Glavni egzekutor smene vladike Artemija bio je mitropolit bački Irinej Bulović kao što je i sada za smenu žičkog mitropolita Justina. Iz vremena progona vladike Artemija ostaće upamćena slika brutalnog fizičkog izbacivanja kaluđera iz manastira Crna Reka koji su bili u manastiru Gračanica da daju podršku vladici Artemiju. Ta nasilna akcija sprovedena je uz sinhrinizovano dejstvo specijalnih jedinica Kobri u civilu ondašnjeg predsednika Borisa Tadića kao i ROSU policije iz Prištine. Epilog je odlazak sa Kosova i Metohije vladike Artemija kao i 137 monaha i monahinja iz manastira širom Kosova i Metohije. Iz tog razloga su danas srpski manastiri na Kosovu i Metohiji poluprazni.
Pod jurisdikcijom eparhije raško-prizrenske je i Pećka Patrijaršija u kojoj je sahranjeno osam srpskih patrijaraha. Najvećim delom su stradali jer su bili na čelu otpora srpskog naroda protiv osmanlijske vlasti. Istorija je mitropolitu raško-prizrenskom Teodosiju dodelila tu ulogu da bude branitelj srpskog naroda na pradedovskom ognjištu Kosova i Metohije. Tu svoju ulogu slobodno može da se kaže on nije opravdao.
Kada su 2013. godine Srbi sa Kosova i Metohije zbog prihvatanja Briselskog sporazuma od strane sadašnjeg predsednika Srbije Aleksandra Vučića organizovali narodni protest u Beogradu tu vladike Teodosija nije bilo. Pred okupljenim narodom govor su održali Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije Radović kao i vladika Atanasije Jevtić. Vladika Teodosije je tada podržao Briselski sporazum. Njegova reč i protest nije se čula ni kada je isti suveren prihvatio Francusko-nemački plan koji u suštini znači priznanje samoproglašene republike Kosovo.
Već četvrtu godinu eparhija raško-prizrenska pod upravom vladike Teodosija na jezeru Gazivode ne organizuje plivanje za časni krst. Bojeći se valjda da se ne zamere vlastima u Prištini. Plivanje organizuje Dom kulture u Zubinom Potoku zbog čega čelnici ove ustanove bivaju prekršajno i finansijski kažnjeni jer rade posao za koji nisu nadležni.
Rajsku banju u Banjskoj su pre više od dve godine uzurpirali pripadnici ROSU policije iz Prištine. Ovo lečilište je izgradila i finasirala eparhija raško-prizrenska. Novac za izgradnju ove banje eparhiji je dala Vlada Srbije. Nad ovom uzurpacijom eparhija raško-prizrenska „mudro“ ćuti opet iz razloga da se ne zameri separatističkim vlastima. Inače taj prostor i zemljište u Banjskoj je 2008. godine Trepča ustupila eparhiji raško-prizrenskoj. Ideja je bila da ako Albanci na Kosovu i Metohiji imaju u svom posedu dve banje, Pećku i Klokot banju, da Srbi makar imaju ovu u Banjskoj. Ćutanjem resornog vladike neće je vratiti.
Kuriozitet je ovo danas što može da se čuje na prostoru Kosova i Metohije. A to je da se bogosluženje u manastiru Dečani drži na srpskom i albanskom jeziku, a ponekad i na engleskom. Srpska narodna poslovica kaže „loš pas navodi vuka na tor“.
Iz sedišta UNESKO-a se čuje da će Petrovu crkvu kod Novog Pazara da skine sa svoje liste zaštićenih spomenika, razlog je taj što sadašnji mitropolit raško-prizrenski u neposrednoj blizini crkve gradi vladičanski dvor. Nije li možda i to signal da će mitropolit da se iseli iz južne srpske pokrajine.
Ne znamo dokle će sve to trajati i kako će se završiti, ali ono što sigurno znamo jeste da faktički ne postoji politička borba koja je u interesu opstanka srpskog naroda. Ako gradimo i koristimo albanski jezik u srpskim svetinjama u južnoj srpskoj pokrajini, onda je to, po onoj narodnoj poslovici – „loš pas navodi vuka na tor“ – i ne smemo ni da pomislimo, zbog svega toga, šta sutra može da se desi. Odnosno, da sutra može i sama Albanska pravoslavna crkva da kaže, a zatim i da proširi svoju jurisdikciju, preuzimajući naše crkve, manastire i svetinje, upravo zbog lošeg gazdovanja i pogrešnog poimanja političke pozicije u kojoj se nalaze Srbija, srpstvo i srpski manastiri.
I to je, otprilike, kako kaže naš narod u Vranju: „može da bidne, ali ne mora da znači“.
Sve u svemu, zbog svega toga, mitropolit, jednostavno rečeno, nije dostojan.
Kosovska Mitrovica
25.03.2026. godine Informativna služba
Narodnog pokreta Srba sa Kosova i Metohije
„Otadžbina“
